एकदा एक साधू गावाबाहेर जंगलात वसलेल्या त्याच्या झोपडीकडे जात होता. वाटेत एक बाजार होता. बाजारातून जात असताना साधूची नजर एका दुकानात ठेवलेल्या अनेक टोपल्यांवर पडली. त्यात खारका ठेवल्या होत्या. खारका पाहून ऋषींना मोह झाला. त्याच्या मनात खजूर खाण्याची इच्छा निर्माण झाली, पण त्यावेळी त्याच्याकडे पैसे नव्हते. त्याचा आग्रह आटोक्यात आणून तो झोपडीपाशी आला. झोपडीत पोहोचल्यावरही साधूच्या मनातून खारकांचा विचार सुटू शकला नाही. तो फक्त तिचाच विचार करत राहिला. त्याला रात्री नीट झोपही येत नव्हती.
दुसऱ्या दिवशी सकाळी उठल्यावर खजूर खाण्याची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी पैशाची व्यवस्था करण्याचा विचार करू लागला. सुकी लाकूड विकून खजूर घेण्याइतके पैसे नक्कीच मिळतील, असा विचार करून तो जंगलात गेला आणि सुकी लाकूड गोळा करू लागला. भरपूर लाकूड गोळा केल्यावर त्याने ते गठ्ठर (बंडल) बांधले आणि तो खांद्यावर घेऊन बाजाराच्या दिशेने निघाला. लाकडाचे गठ्ठे(बंडल) जड (भारी) होते आणि ते अंतर कापण्यासाठी बाजारात नेणे सोपे नव्हते, पण साधू चालतच राहिला. काही वेळाने त्यांच्या खांद्यामध्ये दुखू लागले. म्हणून तो विश्रांतीच्या ठिकाणी थांबला.
थोडावेळ आराम करून त्याने पुन्हा लाकडे उचलायला सुरुवात केली. अशातच तो कसातरी लाकडाचा गठ्ठा घेऊन बाजारात पोहोचला. त्याने सर्व लाकूड बाजारात विकले. आता त्याच्याकडे खजूर घेण्याइतके पैसे असल्याने तो खूप खूश झाला आणि खजुराच्या दुकानात गेला. त्याने सर्व पैशांनी खजूर विकत घेतले आणि परत आपल्या झोपडीत गेला. झोपडीकडे जाताना त्याच्या मनात एक विचार आला की आज खजूर खावेसे वाटले. उद्या मला काहीतरी वेगळं खावंसं वाटण्याची शक्यता आहे. कधी नवीन कपड्यांची इच्छा निर्माण होईल, तर कधी चांगल्या घराची.
कधी बायको आणि मुलांची, कधी पैशाची. मी एक साधुसंत आहे. अशा प्रकारे मी वासनांचा गुलाम होईन. हा विचार येताच ऋषींनी खजूर खाण्याचा विचार सोडून दिला. त्यावेळी एक गरीब माणूस त्याच्या जवळून जात होता. ऋषींनी त्याला बोलावून सर्व खजूर दिल्या. अशाप्रकारे त्याने स्वतःला वासनांचे गुलाम होण्यापासून वाचवले.
बोध
जर आपण आपल्या सर्व इच्छांना बळी पडलो तर आपण आपल्या इच्छांचे कायमचे गुलाम होऊ. मन चंचल आहे. त्यात वेळोवेळी इच्छा निर्माण होत राहतात. जे योग्य तसेच अयोग्य असू शकते. अशा परिस्थितीत इच्छांवर नियंत्रण ठेवणे आवश्यक आहे., काळजीपूर्वक मूल्यांकन आणि विचार केल्यावरच आपल्या इच्छा पूर्ण बनायचे नाही, तर इच्छांना आपले गुलाम बनवायचे आहे.
आपला परिवार नागेबाबा परिवार
लेखक – अज्ञात
