प्राध्यापक साहेबांच्या घरी एक मध्यमवयीन नोकर होता. तो रोज उशिरा उठायचा. त्याच्या या सवयीमुळे घरातील लोक त्याच्यावर नाराज होते. त्यांनी त्या नोकराची तक्रार डॉक्टर साहेबांकडे केली आणि त्यांना हाकलून देण्यास सांगितले. याला उत्तर देताना प्राध्यापक साहेब एवढेच म्हणाले – ‘समजाव त्याला.’
सर्वांनी त्याला समजावले, पण त्याच्यावर काहीही परिणाम झाला नाही. ‘आता तुम्हीच त्या सेवकाला समजावून सांगा!’ कुटुंबीयांनी प्राध्यापक साहेबांना विनंती केली.
दुसऱ्या दिवशी प्राध्यापक साहेब सकाळी उठले. पाण्याचा ग्लास भरला आणि त्या नोकराच्या डोक्यावर जाऊन उभा राहिला.
नोकर अजूनही गाढ झोपेत होता. त्याला हळूच उचलत तो म्हणाला – ‘उठा मालक! जागे व्हा! सकाळ झाली आहे. आपला चेहरा आणि हात धुवा. मी आत्ताच तुझ्यासाठी चहा आणि अंघोळीच्या पाण्याची व्यवस्था करतो.’ एवढे बोलून तो निघून गेला. इकडे सेवक चिंतेत आहे की काय होत आहे, मी स्वप्न पाहत आहे का? तो इथेच बसून विचार करत होता.
म्हणूनच प्राध्यापक साहेब चहा घेऊन येताना दिसले. ते आले आणि म्हणाले ‘मालक, चहा घ्या आणि आंघोळीला जा.’
नोकर खूप घाबरला होता. माफी मागून तो म्हणाला- ‘हुजूर! आजपासून माझ्या उशिरा झोपल्या बद्दल कोणाचीही तक्रार नाही येणार.’
यावर प्राध्यापक साहेब हसले. दुसऱ्या दिवशी, घरातील सर्व सदस्यांना आश्चर्य वाटले की, त्या नोकराने सर्वप्रथम उठून घरातील सर्व कामे केली. प्राध्यापकांचा नम्रपणा व विनयशीलतेने सेवक भारावून गेला.
बोध
प्राध्यापक साहेबांनी त्यांच्या घरातील लोकांना समजावून सांगितले – माणसाच्या वागण्यातील नम्रतेचे आश्चर्य म्हणजे तो समोरच्या व्यक्तीला सहज प्रभावित करतो. तुमच्या वागण्यातून समाजात प्रभाव निर्माण करायचा असेल, तर जीवनात नम्रतेला स्थान द्या.
आपला परिवार नागेबाबा परिवार
लेखक – अज्ञात
